Schrijfoefening: één conflict minder, graag…

De wil van een personage en een plotverloop kunnen nogal eens botsen. Je personage wil zo min mogelijk tegenslag en zo makkelijk mogelijk groeien. Maar als het alles in de schoot geworpen krijgt, is de lezer snel verveeld. Het kan dus lastig zijn om daar een middenweg voor te vinden. Daar helpt deze schrijfoefening je bij.

Probleem versus conflict bij creatief schrijven

Een korte opfrisser: om in een verhaal te kunnen spreken over een conflict, moet dat aan de volgende voorwaarden voldoen:

* Je personage wordt uit zijn comfortzone gehaald.
* De nieuwe situatie is voor je personage ongemakkelijk, gevaarlijk, naar of eng.
* Je personage heeft iets te verliezen.
* De omstandigheden dwingen je personage om het conflict zelf aan te gaan.

En ten behoeve van deze schrijfoefening voegen we daaraan toe: er moet nog een fatsoenlijke (drie-akten)structuur overblijven met een degelijke spanningsboog.

Casus: vliegveldproblemen en de vliegveldfee

In deze schrijfoefening is er het volgende aan de hand: Je personage is onderweg met het vliegtuig en tijdens een overstap wordt de volgende vlucht plotseling geannuleerd vanwege een vreselijke sneeuwstorm. Je personage kan erop rekenen dat het de komende 72 uur vastzit in het wettelijke niemandsland van het vliegveld. Dat brengt de nodige ongemakken met zich mee, zeker ook omdat meer mensen daar last van hebben. Want een veldbed is nog wel op te zetten, maar als een vliegveld vol mensen een slaapplaats nodig heeft, is dat wel een ander verhaal.
Uiteraard willen deze mensen niet vastzitten op het vliegveld, en bovendien hebben ze weinig tot geen toegang tot informatie over wanneer ze naar hun bestemming kunnen vliegen. Kortom: genoeg dingen die misgaan. Maar omdat je personage zich voorbereid heeft op een lange vlucht, zullen er ook nog wel wat kleine dingen zijn die het leed wat dragelijker zullen maken. Denk aan het boek wat is ingepakt en nog wel voor wat uurtjes vermaak kan zorgen. Maar niet voor 72 uur…

Schrijf eerst op welke grote en kleine ongemakken je personage kan verwachten bij deze situatie. Denk aan:
* Krijgt je personage een slaapplaats, genoeg eten en drinken en toegang tot sanitaire voorzieningen? Kan die daar zelf voor zorgen of is het een kwestie van geluk wat het krijgt toegewezen? Hoe zit dat met toegang tot opladers en wifi?
* Mist je personage nu een belangrijk moment? Een vergadering, een begrafenis?
* Het vliegveld is met alle goede bedoelingen nog steeds erg slecht met het communiceren van de informatie.
* De inhoud van de handbagage is kostbaar en kan niet 24/7 worden bewaakt: je personage moet ook slapen…

En schrijf daarna erachter in hoeverre jouw personage daar echt ongemak bij ervaart. Of dat het eigenlijk wel meevalt.
Denk aan:
* Je personage heeft een half koffer aan eetbare souvenirs
* Die vergadering was er een waar de baas waarschijnlijk toch alleen maar ging schreeuwen en kleineren. En er bestaat nog zoiets als notulen…

Er blijft altijd een lijstje over met een aantal dingen die nog steeds een irritatie, zo niet een serieus probleem vormen.

Gelukkig verschijnt daar plotseling de vliegveldfee! Die kan een van deze problemen laten verdwijnen met een zwaai van een toverstokje om te zorgen dat het vliegveldpersoneel je met een probleem een voorkeursbehandeling geeft. Maar omdat het hier over een personage gaat, is de voorwaarde wel dat deze scène van het gestrande vliegveld nog een fatsoenlijke spanningsboog en conflict oplevert. Anders kan je de scène net zo goed schrappen. De vraag van deze schrijfoefening: welk ongemak wil en mag je personage door de vliegveldfee laten wegtoveren?

Willen en nodig hebben 2.0

In wezen is het antwoord op deze vraag het vertrouwde principe van willen en nodig hebben bij creatief schrijven. Alleen ben jij hiermee niet meer als enige aan zet, maar krijgt je personage ook een vinger in de pap. Het daagt je uit om goed te kijken naar wat er in je verhaal en in deze scène nu echt grote conflicten zijn. En ongeacht hun grootte, in hoeverre het echt een conflict oplevert dat de lezer iets leert over het plot of je personage. Kijk eens naar de volgende tabel.

Wens	leert je over het personage	Leert je over het plot	Dat sluit bijna altijd uit	dat maakt nog mogelijk
Ik wil geen zorgen meer hebben over de toegang tot genoeg en voedzaam eten	dat het praktisch is ingesteld	dat conflicten niet zozeer van praktische aard zijn	Dat je personage in paniek schiet als er iets onverwachts gebeurd	Dat iets emotioneels je personage gaat vloeren
Ik wil mijn spullen veiligstellen van diefstal	Dat het waarde hecht aan (een specifiek) bezit	Dat er iets met dit bezit gaat gebeuren	dat dit personage laks is (lees: het werkt  hard of is altijd op diens hoede)	 Om meer met de schichtigheid van dit personage te doen
Ik wil geen problemen met internet	Dat het om wat voor reden dan ook (digitaal) verbonden  met anderen wil blijven	Dat medepersonages en hun acties weerslag hebben op die van je hoofdpersonage	Dat je personage ergens niet van op de hoogte is	Om de afhankelijkheid (van anderen of internettoegang) in te zetten voor een conflict
Ik wil geen ruzie met andere gestrande medepassagiers of vluchthavenpersoneel	Het vermijdt conflict of vindt goed sociaal contact belangrijk	Dat conflicten vaak persoonlijk zullen zijn	Dat je personage macht of rijkdom nastreeft	Om uit werken of en wanneer je personage voor zichzelf opkomt, of anderen of pleasen belangrijker vindt.
Ik wil een stil plekje zonder al te veel herrie	het kan slecht tegen drukte of stress van anderen	dat conflicten relatief makkelijk ontstaan: deze omstandigheden spelen vrijwel altijd in zekere mate mee	je personage een leidende rol heeft	dat je personage een baken van rust weet te creeëren (voor anderen)

Als je op deze manier de wil en de karaktertrekken van je personage en de mogelijkheden van het (verdere) plot op een rijtje zet, weet je zeker dat je conflict ook het nodige gewicht heeft voor een scène, het verhaal als geheel en dat dat alles ook op een fijne manier samenvloeit.

Heb je hulp nodig om plot en personages samen te voegen? Ik kan je helpen: kijk in mijn webshop voor de mogelijkheden voor manuscriptredactie.

Foto door Tomek Baginski verkregen via Unsplash.