We kennen allemaal het idee dat je iets van je af wil schrijven of delen met een autobiografie. Maar ook als je fictie schrijft, is er iets dat je aanzet om te schrijven. Van interesse in een bepaalde geschiedenis tot een nieuwsgierigheid naar hoe iets in elkaar zit of tot stand komt en nog talloze zaken daartussenin. Je kan een verhaal nog voor je er echt mee begint al beter maken door te kijken naar wat je echt wil schrijven. Dan kan je afstemmen hoe je het beste met schrijven kan beginnen om jouw eigen nieuwsgierigheid en creativiteit helemaal tot zijn recht te laten komen.
Creatief schrijven is altijd geweldig! Toch?
Als je deze blog leest, reken ik erop dat je van schrijven houdt. Dus ja, ‘ik houd van schrijven’ is een van jouw redenen om dat ook te doen. Maar daar kom je niet al te ver mee. Want zo kan ik je ook achter een bureau zetten om zakelijke brieven uit te tikken. Of, als we het binnen het creatief schrijven blijven, je een roman laten schrijven over de Romeinse tijd, terwijl jij al in slaap valt zodra je ook maar een stap in een geschiedenislokaal zet.
Schrijven is dus leuk, maar creatief schrijven heet niet voor niets zo. Je wil met het schrijven van verhalen een bepaalde creativiteit kwijt, of zelf een heel nieuw verhaal of nieuwe wereld creëren. Maar ook dan kan de vergelijking met het slaapverwekkende geschiedenislokaal nog op gaan. Waar de ene verhalenschrijver enthousiast wordt van het idee een personage van voor tot achter te gaan ontwerpen, wil de ander dat juist liever zo lang mogelijk uitstellen om eerst een compleet fantastische wereld te gaan bedenken, met alle worldbuilding die daarbij hoort.
Wat prikkelt je echt om te gaan schrijven?
Wil je een vliegende start met je verhaal maken, dan moet je dus gaan kijken naar welk aspect van het creatief schrijven je nieuwsgierigheid heeft opgewekt. Wat is dat element dat zegt: ja, dáár wil ik over schrijven? Dat al ‘schrijversflow!’ lijkt te schreeuwen voor de tekstverwerker goed en wel is geopend?
Deze elementen zijn concreet genoeg voor eerste idee om een verhaal mee te starten
- Een personage met een heldenreis
- een verhaalthema
- een moraal of levensmotto
- een herinnering
- een gevoel en de bijbehorende ‘sfeeromschrijvingen‘ van een bepaald moment
- een titel (Lees: een simpel idee wat meteen explodeert in een mindmap vol ideeën)
Op hun eigen manier zijn deze elementen allemaal concreet. Maar een complete heldenreis is toch wel wat anders dan een ‘mooi gevoel’dat smeekt om vertaald te worden naar een verhaal’.
Mate van abstractie bepalen
Om goed en duidelijk te kunnen schrijven over dat element wat jou ertoe aanzet om te gaan schrijven, is het handig om eerst te kijken hoe abstract jouw startpunt eigenlijk is. Daarmee wordt je belangrijkste start- en aandachtspunt ook duidelijk.
Relatief duidelijke startpunten zijn thema’s en motto’s
nog redelijk abstracte elementen is een personage met een heldenreis
zeer abstracte elementen zijn: herinneringen, gevoelens en titels
Het volgende schema helpt om wat meer duidelijkheid in al dat abstracte te krijgen voor een goede start
| element | maak dit eerst duidelijk | waarom | valkuil | wat is er zoal te ontdekken |
| personage | wat de ultieme leerschool is van de heldenreis | een aantal van de belangrijkste beats in een heldenreis zoals de comfortzone, crisis en de wrap-up zijn meteen duidelijk | een oppervlakkige invulling van de heldenreis. Voorkom dit door ook de zwakheden van je held meteen op te schrijven | hoe iemand – in dit geval je held- met een veranderende situatie omgaat. Wat de mogelijkheden zijn om met die situatie om te gaan |
| thema | wat de twee kanten van dezelfde medaille van dit thema zijn | een verhaalthma blijft erg aan de oppervlakte als je dat maar vanaf een kant belicht | aan de oppervlakte blijven met een thema: je kan dit realtief makkelijk voorkomen door breder over een thema na te denken | waarom mensen anders over hetzelfde thema denken en hoe dat (anders) denken tot stand komt |
| motto of moraal | wat jouw persoonlijke invulling of overtuiging bij dit motto is | als je een les mee wil geven, moet die overtuigend zijn | een onderwerp van te veel kanten belichten | wat dit moraal kan opleveren of wat er mist als dat niet wordt nageleefd |
| herinnering | wat je persoonlijke waarheid is rondom deze herinnering | tijd en persoonlijke emoties kunnen herinneringen verkleuren. Verander je daar steeds opnieuw mee, zonder vast ankerpunt, dan wordt het verhaal rommelig | te weinig achtergrond van het verhaal rondom de herinnering of de personagebiografie meegeven. Empathie is niet zomaar verdiend! | Hoe een personagebiografie of een butterfly-effect vorm krijgen |
| gevoel | wat je zintuiglijke ervaringen zijn | gevoelens omschrijven kan erg abstract overkomen als beleving | erop rekenen dat iedereen eenzelfde (emotionele) beleving heeft in een soortgelijke situatie | de rijkheid van diverse emoties |
| titel | wat in een zin je ‘hoofdidee’ is | te snel doorgaan met brainstormen zorgt voor een rommelig begin | subplots gaan uitwerken voor de rode draad goed en wel stevig staat | een compleet verhaal 😉 |
Kijk eens naar jouw inspiratie-element en de bijbehorende factoren. Schrijf nu concreet op wat jou inspiratie is geweest, bijvoorbeeld ‘die mooie zonsondergang op vakantie.’ Met een korte scène van ongeveer 200 à 300 woorden kan je de proef op de som nemen. Neem de aandachtspunten uit de tabel mee en zet de zonsondergang centraal in de scène. Hoewel de scène ietsje langer is dan de gemiddelde achterflaptekst, zou die genoeg inspiatie en houvast noemen geven om te weten waar je over gaat schrijven, maar vooral ook waar je over wil schrijven op een zodanige manier dat de lezer die intentie van het begin af aan meekrijgt en je verhaal er altijd een stevige basis van blijft houden.
Nu weet je wat je echt heeft aangezet om te willen schrijven. Onthoud dat gedurende je schrijfproces, dan houd je de inspiratie en motivatie makkelijker vast. Laat het me weten als ik een van deze elementen in een andere blogpost meer aandacht moet geven voor een goede start!
Heb je hulp nodig bij het schrijven van je verhaal? Kijk eens in mijn webshop voor de mogelijkheden van mijn schrijfcoaching.
Foto door Art Lasovsky verkregen via Unsplash.
