Drie extra en exclusieve tips om een Mary Sue te vermijden

Je personage moet interessant zijn. Een bekende valkuil is dat je dan een overdreven perfect personage schrijft en daarmee een Mary Sue schrijft. Ik schreef al eerder wat een Mary Sue is. En ik gaf hier ook al puntsgewijze tips over haar. Maar hier zijn er nog drie extra, die je alleen op de blog van verhaal en taal kan vinden. Bedankt dat je mijn blog bezoekt! 😊

1 Zorg dat gebreken en kwaliteiten in balans zijn

Iedereen kan bedenken dat tien goede eigenschappen tegenover nul vervelende eigenschappen niet realistisch is. Maar het gaat niet eens zozeer om het aantal goede of slechte eigenschappen die een personage heeft, maar hoe ze elkaar balanceren.

Neem Assepoester: mooi, slank en een goede danseres. Het moment dat ze het paleis binnenkomt, heeft ze een hoog Mary Sue-gehalte. De prins valt onmiddellijk in katzwijn, meteen volgt een romantische dans en dan blijkt dat die twee voor elkaar gemaakt zijn. Vergeet ook niet dat het hele koninkrijk wijkt voor Assepoester als de Rode Zee voor Moses als ze haar entree maakt.  
Dit is niet echt herkenbaar voor de lezer: hoe vaak wijkt de hele nachtclub voor je en wordt je met open mond aangestaard als je in je mooiste topje een avondje gaat stappen?

Nu krijgt Assepoester een gebrek: ze is praatziek. Dan heb je nog steeds drie goede eigenschappen tegenover één gebrek. Maar dat ene gebrek staat het perfecte prinsessenbeeld wel in de weg. Die wals is niet echt romantisch meer als Assepoes maar door blijft praten over de vogels in haar achtertuin. Dan hoeft het bal niet per se slecht af te lopen voor haar, maar dat overdreven perfecte randje is dan wel verdwenen. Ongemakkelijke momenten tijdens de dans, of misschien wel een blauwtje lopen? Dat is niet meer perfect. En dus ook herkenbaarder voor je lezer.

Niet alles op het bal van Assepoester hoeft perfect te gaan 😉

2 Draai hyperbolen om

Bijna alle kwaliteiten van de gemiddelde Mary Sue zijn kwaliteiten waaraan een vrouw idealiter zou moeten voldoen. (slim, slank, mooi, onzelfzuchtig, zacht, gul, zorgzaam, aardig, bescheiden en getalenteerd.)  Mary Sue is vaak een hyperbool van vrouwelijke waarden. Daardoor legt ze de lat van ‘een goede vrouw zijn’ ondoenlijk hoog voor je lezeressen. Zij kunnen dan vervolgens denken: “Zij is de perfecte vrouw, en ik zal dat nooit voor elkaar krijgen.” Hierdoor is de kans dat je verhaal wordt weggelegd.

Je kan dit vermijden door de gebreken van jouw vrouwelijke personage de tegenhanger van zo’n vrouwelijke norm te maken. Geef haar eens een grote mond of maak haar niet moeders mooiste .

3 Mijd de moraalridder

Mary Sue heeft vanwege haar overdreven goede karakter nogal eens de neiging om te gaan preken over allerlei goede zaken. “Doe jij géén vrijwilligerswerk voor het kattenasiel en de Cliniclowns? Maar iedereen met een goed hart doet dat toch?”
Als je merkt dat je personage een voorstander is van een goed doel of zich ergens voor inzet, bekijk dan goed of dat iets toevoegt aan het verhaal. Als dat niet zo is, kun je het er beter uithalen. Anders maak je je personage geen heldin, maar een irritante moraalridder.

Van cliché naar creatieve creatie in vier stappen

Maar weinig dingen laten je zo amateuristisch overkomen als schrijver: clichés.
Toch kan je clichés goed gebruiken als bouwstenen van een verassende plotwending!
Hoe maak je van een storend voorspellend element een fantastisch deel van je verhaal?

1 Denk na vóór je een cliché aanpast

  • Ken je cliché

Je hebt pas een cliché als de lezer zuchtend met zijn ogen rolt: “Nee hè? Niet alweer…”.  Je moet weten welk element van het cliché ergernis bij de lezer oproept. Zo is een liefdesrelatie tussen arm en rijk geen cliché vanwege de romance. Dat is het stempel van ‘onmogelijke liefde’ dat dat soort relaties vaak krijgen.

  • Maak het cliché passend bij je personage

Het is belangrijk dat je je personage kent en weet hoe hij op bepaalde situaties reageert.
Schrijf je over een taalbarrière, dan communiceert men volgens het cliché met handen en voeten. Als jouw personage een extraverte backpacker is, vindt hij dat ontzettend lollig. Het onderwerp krijgt een heel andere toon als je personage een verlegen, maar rijke toerist is. Die hakkelt zenuwachtig met een plaatselijke venter, terwijl zijn privégids achter hem staat.

  •   Onthoud je onderwerp

Je schrijft een verhaal met een bepaald moraal, onderwerp of thema. Je schrijft dus naar iets toe. Uiteindelijk moet er een moord worden gepleegd, een huwelijk worden gesloten of een koninkrijk worden gered. Een gebeurtenis (cliché of niet) volgt andere gebeurtenissen op. Houd in de gaten dat je nog wel logisch kan aansluiten op je einde of thema.

2 Begin bekend, verander het vervolg

Je verrast de lezer als je de schijn van een cliché oproept en dat vervolgens heel anders invult.   
De rijkeluisdochter komt met een arme sloeber aanzetten. Maar nu zegt de vader ineens: “Wat fijn, een man die weet wat werken voor je geld betekent, in plaats van de hele dag in sigaren te roken en bevelen uit te delen!” Zo plaats je jouw persoonlijke visie in een standaard verhaal. De lezer wordt op scherp gezet en zal zich daardoor geboeid afvragen hoe het verhaal verder gaat. Bedenk wel wat pa ertoe zet om zo joviaal te reageren.

3 Onthutst de omstanders

Laat de omgeving de verwarring van de lezer weerspiegelen. Als de rijke pa een sloeber met open armen ontvangt, trekt dochterlief (hetzij opgelucht) wel even een wenkbrauw op. Melk dit niet uit, anders wordt het overdreven of langdradig. Maar het is logisch als de betrokken personages hun verbazing laten blijken. Een bijkomend voordeel is dat de lezer in zijn verwarring wordt gesteund: dit is inderdaad wel apart…

4 Je cliché verder uitwerken

De onverwachte wending heeft gevolgen. De al te vriendelijke houding van de vader kan voor geroddel zorgen in de zakenwereld, waardoor zijn bedrijf plotseling op het spel staat. Wat vinden de tortelduifjes daarvan? Heeft dat ook invloed op hen? Ga op ontdekkingstocht en je zal zien dat er genoeg dingen op je pad komen die je voor een cliché behoeden.

5 Laatste controle

Controleer de beginvoorwaarden zodra je klaar bent met schrijven. Creativiteit is fijn, maar je aanpassing moet nog wel kloppen bij je personages en je thema. Als je romantische verhaal ineens verandert in een financiële thriller, ben je iets te enthousiast geweest.

Soms ben je onnodig bang voor een cliché. Het is namelijk ook een nuttige houvast als een bouwsteen van het verhaal. Een cliché koste wat kost mijden leidt tot het cliché dat je verhaal te verwarrend wordt om nog te kunnen volgen.

Dit artikel is eerder verschenen op Schrijven Online

Webshop verhaal en taal

Heb je naar aanleiding van de tips op mijn website een verhaal kunnen schrijven? Hartstikke goed! Laat mij je helpen met een revisie, zodat je verhaal volledig tot zijn recht komt. Alle genoemde prijzen in deze lijst zijn exclusief btw.

Verhaal en taal voor de revisie van je boek

Ik kijk je verhaal inhoudelijk na op plot, personages en algemene leesbaarheid.
Zo weet je zeker dat je personages realistisch zijn, je plot lekker loopt en het verhaal als een trein leest. Hiervoor vraag ik 50 euro voor de eerste 3000 woorden.

Mocht je daarna nog meerdere woorden onder mijn loep willen leggen, dan maak ik een offerte. De kwaliteit van de tekst kan namelijk van invloed zijn op de hoeveelheid werk die een revisie nodig heeft. Desondanks is de vuistregel dat per 3000 woorden 50 euro de norm blijft.

Verhaal en taal leesrapport

Als je een algemeen beeld wil van de leesbaarheid van je verhaal, is een leesrapport een goede optie. Voor 50 euro krijg je een leesrapport waar ik toelicht wat de sterke en zwakke kanten van je verhaal en schrijfstijl zijn. Dit leesrapport maak ik naar aanleiding van de eerste 3000 woorden van je verhaal.
Afhankelijk van wat ik tegenkom, krijg je feedback op:

* opmaak
* algemene taalbeheersing
* geloofwaardigheid van de personages
* plotwendingen
* algemene beheersing van schrijftechnieken

Uiteraard zal ik je hier en daar ook tips geven hoe je dingen kan verbeteren en zal ik ook je sterke punten benoemen.

De lengte van het leesrapport verschilt al naargelang de opmerkingen die ik geef, maar is minimaal 1 en maximaal 4 pagina’s lang.

Verhaal en taal manuscriptbespreking

Als je behoefte hebt aan een persoonlijk gesprek, plannen we een (video)belafspraak in. Voor een goede voorbereiding lees ik daarvoor je eerste 3000 woorden en synopsis door.
Een uur bespreken kost 90 euro, daarna 10 euro per extra kwartier.

Schrijven van de achterflap

Het schrijven van de achterflap is een belangrijke opgave. Heel veel lezers bepalen aan de hand van de achterflap of ze het boek gaan lezen. Als je het moeilijk vindt om je verhaal in een paar honderd woorden samen te vatten, laat mij het dan overnemen. Ik lees je synopsis en maak er daarna iets moois van.
Hiervoor vraag ik 80 euro.

Verhaal en taal synopsisrevisie

De synopsis is een belangrijk document als je je manuscript naar een uitgever wil sturen.
Ik bekijk je synopsis om te zien of hij pakkend genoeg is om een uitgever te prikkelen. Daarnaast krijg je tips over hoe je hem nog kan verbeteren.
Hiervoor vraag ik 30 euro.

Let er op dat je synopsis niet langer is dan 1 à 1.5 A4, met regelafstand 1.5. Als je hem langer maakt, zal een uitgever niet de tijd hebben om hem helemaal te lezen.
Als je een langere synopsis hebt die je wil laten inkorten, doe ik dat graag voor je.
De prijs daarvoor is 60 euro per A4 die je synopsis lang is.

Puntjes op de i van je manuscript

Als je je hele manuscript inhoudelijk tot in de puntjes verzorgd wil hebben, tot aan die op de i aan toe, zullen meerdere van deze diensten je aanspreken. Daarom staan hier een aantal kosten van wat pakketten op een rij. Voor een completer beeld worden in dit rijtje de bedragen inclusief btw weergegeven.

3000 woorden redactie en leesrapport 121 euro
6000 woorden redactie en leesrapport 181,50 euro
6000 woorden redactie, leesrapport en achterflap 278,30 euro
3000 woorden redactie, leesrapport, synopsisrevisie 157,30 euro
3000 woorden redactie, leesrapport en 1 uur bespreking 229,90 euro

Natuurlijk kun je naar eigen wensen mixen en matchen!
Mocht je een manuscript hebben van 60.000 woorden, dan hoef je niet bang te zijn dat je meteen meer dan 1200 euro neer moet tellen. Meestal helpt een leesrapport en de revisie van een gedeelte van je verhaal je al verder op weg.
Je kan immers schrijven, dus onderschat jezelf niet teveel. Je kan altijd nog terugkomen voor een tweede ronde 😉

Ik help je graag met de eerste stappen naar dat ene geweldige einddoel: je boek in de boekwinkel!

Heb je interesse? Vul het contactformulier in en ik laat zo snel mogelijk iets van me horen!