Tag: trope

Magic pixie dream girl: de onrealistische vriendin

~ verhaalentaal ~ Plaats een reactie

Hoewel het vlot en fris klinkt, moet je geen magic pixie dream girl schrijven. En dat doe je sneller dan je denkt. Als je weet dat een personage niet perfect moet zijn en hij moet groeien, zit je al gevaarlijk dicht in de buurt. Geef je mannelijk personage tot slot een relatie om van te leren en de eerste alarmbellen gaan af.

Mary Sue versus magic pixie dream girl

Mary Sue is een belichaming van onrealistische perfectie. De magic pixie dream girl is een trope die de perfectievalkuil slim ontwijkt, maar daardoor andere problemen met zich meebrengt. Een magic pixie dream girl -Pixie-boy bestaat ook, maar is zeldzamer- is de gedroomde vrouw van je personage, maar is iets realistischer dan Mary Sue. Ze heeft namelijk tekortkomingen. Hoewel vaak, is ze niet per se knap, ze vindt zichzelf niet de belangrijkste en kan zo betrokken zijn dat het het hoofdpersonage soms irriteert. Maar verder is ze perfect voor elke man in nood.

Karakteristieken van een magic pixie dream girl

Een magic pixie heeft bestaansrecht omdat de man een probleem heeft. Haar karakter is doorgaans vrolijk, onbevangen en ze heeft bepaalde wijsheid. Maar een leven heeft ze niet. Geen dromen, angsten, eigen vrienden, een veeleisende baan of conflicten. Soms heeft ze die wel, maar dan komen die zo kort aan bod dat de lezer het nauwelijks onthoudt. Als de man geen probleem had, zou haar rol in het verhaal compleet anders zijn. Ze lijkt op een vlotte toverfee die met haar toverstaf in een klap de man van al zijn problemen verlost. Een filmcriticus heeft de term magic pixie dream girl in het leven geroepen vanwege Claire Colburn, een personage uit de film Elisabethtown.

Het enige doel in het leven van een magic pixie dream girl: een blije man. En dat doel bereikt ze altijd.

Magic puxie dream girl: meisje zonder leven

Een magic pixie duikt op in verhalen waar een man het niet meer ziet zitten. Dat kan uiteenlopen van neerslachtigheid tot suïcidale neigingen. In ieder geval zit hij vast. Uiteindelijk eindigt dit verhaal goed, doordat zijn leven weer gaat stromen. De magic pixie dream girl is een essentieel element van het verhaal als oplossing van het centrale conflict. Maar omdat ze niets van zichzelf heeft, houdt niets haar tegen. Letterlijk niet. Ze heeft niemand anders die om haar geeft, geen opleiding die haar concentratie vereist, geen ziekte die haar ergens in verhindert, geen… Ze heeft een toverstafje en daarmee zorgt ze ervoor dat alles wat de man wil onmiddellijk gebeurt, tot zijn beschikking is, of is opgelost.

Zeer zwakke verhaallijn

Je hebt met een magic pixie dream girl een flinterdunne verhaallijn. Er is een centraal conflict, maar zonder details, nuances, of diepgang. Een magic pixie dream girl is bovendien hoofdpersonage een dat je niet kan uitwerken. Je kan haar geen inhoudelijke personagebiografie geven. Doe je dat wel, dan pak je haar toverstokje af en is ze geen magic pixie meer. En met een toverstafje voorhanden, kun je je afvragen of er nog wel een echt conflict is in het verhaal.

Magic pixie dream girl met bijbehorende toverstaf: een personage, plot én een (middel voor de) oplossing van het centrale conflict ineen.

Wat zijn boeiende verhalen?

Denk aan verhalen die je aanspreken. Dat zijn hoogstwaarschijnlijk scenario’s met een ‘als-dit- dan-nog-steeds-dat-element’. Bij een huwelijksaanzoek is het wachten op de ‘ja’ spannend. Maar het wordt spannender als de vraag oprijst: “Maar hoe gaan ze dat betalen?” “O jee, we hebben de schoonmoeder nog…”
Een bankoverval lijkt in eerste instantie geslaagd, maar de overvaller heeft ruzie met zijn neef die bij de politie zit. Of de vluchtwagen is een oud barrel dat het elk moment kan begeven… Zoiets trekt je lezers het verhaal in, maakt het spannend en zorgt dat je personage en je verhaal realistisch blijven.

Geen beloning zonder inspanning

In de Disneyfilm ‘Hercules’ heeft Hercules een moment waarop alles moeiteloos lijkt om te schakelen waarin hij van een niemand naar een aanbeden figuur gaat. Dat hoor je in het liedje ‘Van knoeier tot kanjer’. Maar belangrijk is dat Hercules na die scène (zelf!) nog problemen op moet lossen. Uiteindelijk krijgt hij niets zomaar cadeau en kan hij de held van het verhaal blijven.

De held van het verhaal

Een hoofdpersonage wordt ook wel de held van het verhaal genoemd. Hij hoeft daarvoor geen superkrachten te hebben. Hij moet alleen zijn problemen onder ogen zien en ze aangaan. Soms lost hij zijn probleem op, soms niet. Maar zijn heldenreis hoeft niet te slagen om interessant te zijn. Een topsporter die je hard ziet trainen, hoeft niet te winnen. Zolang je hem voor zijn doel ziet werken, is dat genoeg om het verhaal boeiend te houden.
Een suïcidale alcoholist zonder magic pixie dream girl gaat bijvoorbeeld naar de A.A. Alles gaat goed, maar na drie maanden krijgt hij een enorme terugval. Misschien heeft je lezer medelijden met hem, maar die kan ook boos op of teleurgesteld in hem zijn. In ieder geval is de lezer al betrokken bij de (mislukte) heldenreis. De lezer weet namelijk dat er dingen gebeuren met vallen en opstaan en dat er dingen slagen en soms mislukken. Zoals in het echte leven.

Een held van niks

Dan is daar de suicidale man met een magic pixie dream girl. Zij komt in zijn wereld, vertelt hem hoe hij alles kan oplossen en voilà, zo geschiede, zonder enige moeite of opoffering.

Als dit de man en zijn magic pixie dream girl zijn, duim ik stiekem voor een aankomende scheiding…

Als je lezer bij het lezen van het verhaal van een man met een Magic pixie dream girl de middelvinger opsteekt, geef ik hem geen ongelijk. Waarom zou je zo iemand nog een held noemen? Hij heeft een probleem, maar gaat het niet aan, laat iemand anders het oplossen en krijgt er nog een bonus bovenop… Ja, het is erg dat hij suïcidaal was, maar verwacht niet dat de lezer nu rode de loper voor hem uitrolt omdat hij weer mentaal gezond is.

Heb jij onbedoeld onrealistische pixies in je verhaal? Schakel mij in voor manuscripredactie via mijn webshop, dan help ik je om dit te verbeteren.

Schrijven over en met diversiteit

~ verhaalentaal ~ 1 reactie

Personages schrijven is moeilijker dan ooit. Niet alleen moeten ze interessante mensen representeren, tegenwoordig moet je ook diversiteit meenemen in het ontwerpen van je personages. Laten we dat eens van dichterbij bekijken.

Whitewashing: de start van een discussie

Whitewashing is blanke acteurs een rol geven, terwijl het originele personage in het boek niet blank was. Daar startte in Hollywood een aantal jaren een fikse discussie die nog steeds voortduurt. De kritiek op deze praktijk luidde: “Alsof er geen acteurs van de ‘originele’ afkomst te vinden zouden zijn. Hollywood is racistisch!”

Tegenbeweging van whitewashing: inclusiviteit

De tegenbeweging van whitewashing, inclusiviteit had als aanname: ook minderheden zijn mensen als jij en ik, dus waarom krijgen die geen rol in je verhaal? Zie je ze soms als minderwaardig? Ben je soms racistisch, homofoob of een antisemiet?
Niemand wil als racist bekendstaan. Daardoor kwam er een heel scala aan boeken waarin vrijwel iedere religie, seksuele oriëntatie en ieder ras door een personage werd belichaamd.

Vastlopen in inclusiviteit

Het is niet realistisch dat een groot scala aan diverse personages elkaar treffen. Zeker niet in bijvoorbeeld dunbevolkte gebieden. En als je over een minderheid schrijft, waarom is jouw personage dan uitgerekend een blanke biseksuele in plaats van een homoseksuele Aziatische moslim? Als je uiteindelijk kiest voor een heteroseksuele latino als hoofdpersonage: help! Je bent niet racistisch, maar je lijkt wel homofoob…

De oplossing voor diversiteit…

Veel schrijvers handhaven nu het idee: “Ik kies een hoofdpersonage dat blank is en maak zijn beste vriend zwart. De rest van de vriendengroep is Aziatisch, Joods, homoseksueel, dik of rolstoelgebonden. Probleem opgelost. Iedereen doet mee.`

…is niet zo simpel.

Je kan een groot aantal personages niet even belangrijk maken. Hoe dan ook komt er eentje op de achtergrond (of in ieder geval niet steeds op de voorgrond). Kijk uit, je bent zo weer handifoob, want het rolstoelgebonden meisje is niet de beste vriendin. Waarom schuif je de (noem een willekeurig ander personage) niet wat meer op de achtergrond? Je doet het nooit goed…

Als dit je uitgangspunt is, is helaas NIET alles opgelost…

Positief discriminerend

Voor je het weet ben je ‘positief discriminerend’. Deze term verzin ik. Ik bedoel ermee dat je met de beste bedoelingen een minderheid een plek in je verhaal geeft. Je personage krijgt daarbij echter niet voldoende pagina’s om zijn karakter helemaal uit te werken, waardoor hij een bijrol krijgt. En juist omdat dat personage een minderheid is, kan je daardoor weer beschuldigd worden van stereotypering of racisme. “Tuurlijk, die jongen met overgewicht is de clown.” “Ja ja, het Aziatische meisje zal zich wel weer op de achtergrond houden.” “O, is dat meisje met de handicap te zwak om mee te gaan bergbeklimmen? Niet iedereen met een handicap is meteen kreupel!”
Deze beweringen merken storende stereotypen op. Stereotypen die je boek niet horen te halen.
Maar soms ontgaan bepaalde stereotypen je of vergeet je dat de lezer bepaalde informatie niet heeft, omdat je een infodump wil voorkomen. Je lezer kan boos worden als die niet weet dat Kaixin van haarzelf terughoudend is en dat haar ouders nooit verlangden dat ze zich ondergeschikt naar wie ook zal gedragen.

Maar hoe schrijf je dan wel met diversiteit?

Diversiteit is een gevoelig onderwerp in de schrijverswereld, waar de meningen over verdeeld zijn. Dit is de mijne.

Ik ben geen voorstander van zoveel mogelijk verschillende mensen in je verhaal verwerken, vanwege de rommelige structuur die je verhaal dan krijgt, om over ‘positief discriminerend’ nog maar te zwijgen. Maar ik vind ook dat het tijd wordt dat de blanke, mannelijke hoofdpersonages iets meer ruimte maken voor Aziatische meiden en dat de volle moslima’s onderhand iets vaker de spotlights moeten krijgen dan de graatmagere blondines. Er is diversiteit op de wereld, waarin geweldige -en vreselijke- mensen te vinden zijn. Daarom adviseer ik de documentaire ‘Human the movie’ te kijken. Het mooie van verhalen is dat ze een kijkje in de keuken van een andere visie of cultuur kunnen geven die je anders niet zou kennen.

Mensen versus personages

Mensen zijn wie ze zijn, dat verander je niet. Bij mensen kan alles. Omdat personages verzonnen zijn, kan het geforceerd overkomen om veel ‘minderheidskenmerken’ aan een personage te geven. Ook al zijn er ongetwijfeld (veel) mensen zijn die al die kenmerken bezitten. Daarom zijn personagebiografieën en kennis van het gebruik van clichés en tropes belangrijk. Kijk ook goed naar het verhaalthema.
Wil je schrijven over een absurd rijke familie? Dan kun je denken aan een Hollywoodster of aan een rijke man in Dubai. In het kader van diversiteit kies je voor de Dubaier. Geen probleem, maar je krijgt er wel een uitdaging bij. Ook al staat zijn fortuin gelijk aan dat van meneer Beverly Hills, zijn leven, overtuigingen en werkelijkheid zullen hoe dan ook anders zijn.

Over wie, waar en wanneer schrijf je?

Het is het belangrijkst om na te gaan waarom je kenmerk X aan een personage geeft en welke omstandigheden relatief normaal of juist het engst of interessantst zijn om in te leven. Daar zal je schrijfonderzoek voor moeten doen.

Waar in Los Angeles de regenboogvlag openlijk kan waaien, staat in Dubai op homoseksualiteit een zware straf. Je kan de Hollywoodster dus gerust een homoseksuele beste vriend geven. Doe je dat met de Dubaise hoofdpersoon, dan zal je daar veel meer over moeten uitweiden en het verhaal meer conflicten moeten geven om het geloofwaardig te houden. Zo’n conflict kan een verhaal interessant maken, dus het is niet per definitie verkeerd. Maar een gesprek waarin de homoseksuele Dubaier tussen neus en lippen door zonder gevolgen praat over zijn liefdesleven, kun je wel vergeten.

Als de beste vriend van onze rijke hoofdpersoon in een vrolijk verhaal met deze vlag gaat wapperen, weet ik zonder verdere uitleg dat het zich niet afspeelt in de Verenigde Arabische Emiraten…

Als er een element in je verhaal voorkomt dat gevaarlijk of hinderlijk is voor je personage in de tijd, plaats of omstandigheden waarin het leeft, kun je dat niet negeren. Haal dat element er uit, of werk het uit.

Als je wil weten of je goed schrijft over diversiteit, schakel mij dan in voor manuscripredactie.

Moet je clichés en tropes gebruiken of vermijden?

~ verhaalentaal ~ Plaats een reactie

Een trope is een voorspelbaar bouwsteentje voor een verhaal. Het is niet per se irritant. Een cliché is voorspelbaar èn irritant. Om met de deur in huis te vallen… O, wacht. Ik gebruik een cliché. Of is het een trope? 

Wat is een trope?

Een trope is een veelvoorkomende omgeving, omstandigheid of een karaktertrek van een personage. Je gebruikt het als middel om snel iets duidelijk te maken. Met een trope trekt je lezer snel en makkelijk conclusies. Denk aan een surfer met een sixpack of een toerist met een reisgids. De surfer is vanwege zijn sixpack sportief. En de toerist met de reisgids wil meer over weten over zijn vakantiebestemming. Een trope is eigenlijk niets meer dan een bouwsteentje voor een verdere uitwerking van een gegeven.

Wat is een cliché?

Een cliché is niets meer dan een trope die zodanig wordt gelezen of gebruikt dat die de lezer irriteert en uit het verhaal haalt. Die ziet de schrijver dan als ware aan het werk (hier doet de schrijver zus en zo, zodat ik als lezer dit en dat ga denken of voelen) in plaats van dat je het verhaal blijft beleven.

Een verhaal zonder clichés

Je kan geen boek schrijven zonder clichés. Ook al heb je een uniek verhaal, je moet tropes gebruiken om je verhaal leesbaar te maken. En omdat elke trope een mogelijk cliché kan zijn, afhankelijk van een individuele lezer, moet je slim met tropes omgaan. Anders komt je boek nooit af.

Cliché versus trope

Het is makkelijk om te beweren dat een schrijver een cliché schrijft als je iets irritant vindt lezen, maar dat is niet zo. Niet per se, tenminste. Het verschil tussen clichés en tropes is persoonlijk en daardoor soms moeilijk te onderscheiden.

Waarom is een cliché persoonlijk?

De surfer kan bij de lezer (grofweg) twee reacties ontlokken: “Yes, dit wordt een gaaf verhaal, ik hou ook van surfen!” / “Heerlijk, daar zwijmel ik bij weg.” Of: “Niet weer een flinterdun zwijmelverhaal waarin de held net zo veel spieren als een gebrek aan hersens heeft.”
Het is maar net wat de lezer (niet) leuk vindt.

Roept dit avontuur, vakantie, een zwijmelsessie of ergernis bij je op? Deze foto an sich laat te weinig zien om een vaststaand verhaal van dit plaatje te maken.

Hoe gebruik je tropes?

Als een trope een mogelijk cliché in wording is, waarom zou je die dan gebruiken? Omdat je bepaalde (voor)oordelen en/of stereotypen in je voordeel moet gebruiken als je een verhaal gaat schrijven. Anders komt je verhaal ongeloofwaardig of warrig over.
Stel dat je de moordenaar over wie je schrijft, niet cliché wil maken. Dan maak je hem fan van Hello Kitty en eigenaar van een Kinderdijkse molen waar hij een B&B runt. Onder de Chinese toeristen is deze man beroemd en daardoor held geworden in oosterse plattelandsfolklore.
Niemand houdt je tegen. Maar ik wens je succes met het schrijven van een geloofwaardige overgang van lieve, zéér unieke man naar moordenaar. Het startpunt van een bedrogen man die de minnaar wil vermoorden is vaker gedaan, waardoor je lezer het verhaal makkelijker inkomt.

Van veelgebruikte trope…

Een bekende trope, de liefdeskloof tussen rijk en arm, gaat vaak zo:
Ouders van de rijke: “Zo hebben we je niet opgevoed!”
Ouders van de arme: “Zodra de roze wolk voorbij is, wordt je gedumpt voor iemand die wel geld heeft.”
Tortelduifjes: “Wij overstijgen alle verwachtingen. Onze liefde kan alles aan.”
Ze krijgen uiteindelijk gelijk. Maar wel pas na talloze huilbuien, ruzies en gesneuvelde vazen. 

…naar een unieke invulling

Als je aan de verwachtingen van een trope sleutelt en enkele elementen verandert, verlaag je de kans op een cliché. Als bijkomend voordeel komt er vaak show don’t tell bij.
Jongen: “Ik hou van je, maar we krijgen te veel tegenstand, omdat je analfabeet bent. Ga naar school, ik zal dat betalen. Dan zien mijn ouders dat je geen armzalige nietsnut bent en je jezelf wil ontwikkelen. Ik zorg dat je in mijn buurt kan wonen, zodat we kunnen blijven daten. We moeten alleen niet meteen willen trouwen.”

Zet je lezer op scherp met een goede trope

Met een trope-invulling zoals hierboven verras je de lezer: “Ren gewoon weg!” “Waar is dat ‘Onze liefde overwint alles’ gebleven?” “Wordt ze nu gedumpt?!”
Je kan deze verwarring van de lezer gebruiken om het begrip ‘liefde’ onder de loep te nemen. Is het liefde als de jongen het meisje ontwikkelingskansen geeft, of moet hij van haar houden zoals ze is? Jouw invalshoek, jouw keuze. Maar hoe dan ook zal het verhaal meer diepgang krijgen en is het minder clichégevoelig.
Zo zet je de lezer op scherp. Het verhaal verloopt niet zoals gewoonlijk, dus zal het spannender worden.

Nieuwe mogelijkheden in je verhaal met een goede trope

Als een personage groeit, geeft dat je verhaal veel mogelijkheden. Het meisje gaat naar school en ontwikkelt zich. Later zet het koppel een schooltje op in een ontwikkelingsland, waar het meisje lesgeeft. Dan hebben ze zelfs een bonus bovenop hun lang en gelukkige einde wat ze volgens de standaard trope al hadden gekregen!

Speel met tropes. Zo vermijd je clichés en wordt je verhaal uniek. Daar profiteren uiteindelijk meerdere mensen van 😉

Frisse trope, frisse verhaallijn

Als je de trope op zijn kop gooit, komt daar bijna als vanzelf een origineel verhaal uit. Wordt het meisje door haar scholing misschien zo slim dat ze de jongen op de lange duur van zijn fortuin weet te beroven? Of is het betalen van de scholing van het meisje toch een aanwijzing dat deze loverboy zijn verliefdheid veinsde? Hier zie je de eindeloze mogelijkheden die je krijgt door met tropes te spelen en dat ze dus niet meteen clichés zijn.

Guilty pleasure clichés

Er zijn tropes die bijna iedereen als cliché beschouwt. De kloof tussen arm en rijk. De butler heeft het gedaan. Wat als jij daarvan smult? Schrijf er dan lekker over. Het is vooral belangrijk dat je weet wat tropes en clichés zijn zodat je weet wat je schrijft en hoe het overkomt. Zo verbeter je je schrijftechniek. Daarvoor lees je deze blog, toch? 😊
Misschien schrijf je wel de tweede werkende liefdesdriehoek!

Is je boek vrij van clichés, zoals je hoopt? Laat het me lezen en schakel mij via mijn webshop in voor manuscriptredactie.