Human the movie: een prachtige schrijversoefening

Verschil tussen personages en mensen

Een personage en een mens hebben allebei een eigen verhaal. Maar personages zijn verzonnen, mensen niet. Om personages te maken is het een goede schrijfoefening om naar echte mensen te kijken.

Human the movie

Human, the movie is een indrukwekkende documentaire die je op Youtube in drie delen van anderhalf uur kan bekijken. Mensen van over de hele wereld werden geïnterviewd en kregen allemaal dezelfde vragen. Uit die vragen komt per geïnterviewde een fragment van een aantal minuten. Daarin halen ze een herinnering op, delen hun mening, proberen iets te definiëren of vertellen hoe het is om X te zijn (invalide, homoseksueel, misbruikt, moslima, soldaat, arm, rijk, echtgenoot…)

Verhalen uit Human the movie

* Een man in conservatief Afrika wil koken voor zijn gezin.
* Verhalen over oorlog en verkrachtingen
* Moord (uit de ogen van de moordenaar en de nabestaanden)
* Worstelingen met seksuele geaardheid
* Gevangen worden genomen vanwege abortus
* Een man verpleegt de vrouw waarmee hij al vierenveertig jaar is getrouwd.
* Een westerse man is de man in huis en accepteert geen weerwoord van zijn vrouw
* Verhalen over armoede en rijkdom
* Verhalen over polygamie

Stereotypen en vooroordelen ontkracht

Wat je zult merken is dat verschillende thema’s terugkomen, maar dat niemand een stereotype lijkt. Omdat dit mensen met een ‘goed uitgewerkt verhaal’ zijn. Dat zijn levensverhalen altijd. Je gaat een aantal mensen in je hart sluiten en je vertrouwen in de mensheid versterken. Net zo goed kun je je gaan schamen voor de mensheid en het hartgrondig met een aantal mensen oneens zijn. Je moet alleen verder kijken dan je neus lang is. Daar is deze documentaire goed in geslaagd.

Show don’t tell visueel gemaakt

Het bekijken van een aantal interviews is een goede schrijfoefening om visueel te krijgen wat show don’t tell echt is.
Een tandeloze vrouw vertelt huilend dat ze van haar landbouwgrond is beroofd door een groot bedrijf. Dan is het duidelijk dat ze arm en haar situatie uitzichtloos is.
Een man vertelt dat hij dreigde zelfmoord te plegen toen hij van zijn familie niet met zijn geliefde samen mocht zijn. Hij moet wel van haar houden.
Denk ook aan dingen als: Een Arabisch sprekende vrouw met een hoofddoek spreekt is moslima. Iemand die vertelt over een opoffering, is onzelfzuchtig.

Let op de mensen:

* Hoe zien ze eruit? 

* Hoe kleden ze zich? 

* Hoe klinkt hun stem?

* Welke associaties heb je en kun je uitwerken om een personage te maken?

*  Zeggen ze iets in hun verhaal waardoor je mening over hen verandert?

Oefening om een personage te creëren

Om te oefenen zal ik een persoon uitwerken die een relatief simpel verhaal vertelt. Het is prachtig en ook een voorbeeld dat de meeste mensen kan herinneren aan een eigen geliefde. Het hoeft niet spectaculair te zijn om boeiend te zijn. Als het menselijk is, dan heb je je doel bereikt.

Ken je eigen vooroordelen

Kijk eerst naar de man voor je de clip start. Welke associaties heb je bij deze man als je zijn uiterlijk ziet? Hij heeft roze haar met gel erin, gigantische oorbellen en een niet-alledaags vest aan. Volgens stereotypen is deze man vast een fan van harde muziek, grof in de mond en van gedrag en heeft hij als hobby om doodshoofden te verzamelen. Zijn rauwe stem gaat dadelijk over iets heftigs vertellen; mensen met dat uiterlijk hebben geen liefdevolle jeugd gehad.

Death is not the end of everything

Speel de clip af.

Nabeschouwing Human clip

Je hoort dat Johns stem rustig en vriendelijk is. Hij zucht voordat hij in zijn herinnering aan zijn opa vraagt hoe het met hem gaat. Hij moet woorden zoeken, omdat hij niet weet wat de reactie van zijn opa zal zijn. Hij kan niet als een superman meteen bedenken wat er gezegd moet worden. Hij is geen perfecte Mary Sue. Hij is menselijk.

John glimlacht en knikt als hij zegt: “It’s a beautifull glass.”

In die blik zie je de liefde die over een weer is gegaan tussen hem en zijn grootvader. John voelt zich gezegend dat hij dat gesprek nog met zijn opa heeft gehad. Dat hoeft hij je niet te vertellen, dat kan je zien.

Een persoon, geen personage

Van welke stereotypen die ik eerder noemde, weet je nu dat ze niet waar zijn?  Met zo’n wijs en liefdevol mens in de familie is John vast fijn opgegroeid. Hij spreekt bijna vertederd. Als hij in tranen was uitgebarsten bij deze herinnering, kan het zijn dat hij opa verschrikkelijk mist, omdat hij geen ander mens in zijn leven heeft om die liefde op te vangen.
John kan nog steeds een groot fan zijn van harde muziek, maar hij voldoet niet volledig aan het stereotype. Omdat hij een mens is. En echte mensen (en goede personages) komen nooit helemaal overeen met een stereotype. Er zijn altijd nuances, uitzonderingen en dingen die je niet meteen achter ze zoekt.

Personages uitwerken

De grootvader is een prachtig mens om een persoonlijk verhaal bij te bedenken. Hoe komt iemand tot zulke wijsheid? Wat heeft hij meegemaakt om die levensfilosofie te kunnen bedenken? Wat let je om een personagebiografie van hem te maken?
Je kunt uiterlijk, karaktertrekken, uitspraken en gebeurtenissen van mensen gebruiken om je personage levensecht te maken. Je moet er je ogen en oren voor open houden en in je achterhoofd de vraag paraat houden: “Waarom is deze persoon zoals hij is?” Dan zal je merken dat er schatten aan bruikbaar materiaal zijn.

Update 19 augustus 2018: Er is nu ook de documentaire “woman” gemaakt, van de makers van Human. Hier worden alleen vrouwen geïnterviewd en gaat het over vrouw zijn in de brede zin van het woord. Hier vindt je de trailer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s