Zo versterk je de rode draad van een verhaal

Een centraal conflict beschrijf je als datgene waar de held naartoe moet groeien. Bekijk datzelfde principe meer vanuit de algemene verhaallijn en het biedt een manier om het plot en je scènes te verrijken.

Een blik op het centrale conflict

Het centrale conflict bepaalt het groeiproces van de held. Dat kan je vormgeven door naar de drieaktenstructuur te kijken. Waar komen te tegenslagen? Hoeveel is de held al gegroeid? Daar krijg je een verhaal zonder problemen mee ingevuld, in een prettig tempo. Maar daardoor is het soms lastiger om je verhaal te zien als groter geheel. Subplots zijn moeilijk op te merken, of je vergeet de verhaalthema’s uit te werken, omdat je meer bezig ben met de actie-reactieregel en hoe die alles in gang zet. Anders gezegd: je kan te veel met relatieve details bezig zijn.
Een voorbeeld hiervan is in grote lijnen omschrijven hoe de romance tussen Romeo en Julia tot stand komt en afloopt.

De rode draad als duidelijk gegeven

Als iemand je vraagt wat het centrale conflict is en je dat niet tekort wil doen, ben je vaak enkele zinnen aan omschrijving zoet. Er zijn nu eenmaal meerdere akten en conflicten waarbij je ook nog eens in de beleving van je held duikt. Als je uitgaat van de rode draad kan je veel kort en krachtiger zijn. Dat omschrijf je als een hoofdthema van je verhaal en daaraan voeg je in enkele woorden of een aantal zeer korte zinnen aan toe hoe dat zich uit tot een lopend verhaal. Vertel je over de rode draad van het verhaal van Romeo en Julia, dan krijg je iets als: een relatie willen beginnen die wordt tegengewerkt.

De rode draad als centraal conflict voor het verhaal

Je kan de rode draad zien als het hoofdthema van het verhaal. Bovendien is het ook het uitgangspunt waaraan alle subplots hun bestaansrecht ontleden. Sluit het subplot niet aan bij het hoofdthema, dan heeft het geen plaats in het verhaal. Maar een subplot moet wel een eigen thema hebben dat niet hetzelfde is als dat van de rode draad. Dat zit zo: subplots vertellen kleine verhalen op zichzelf. En die moeten ook uniek aanvoelen. Een verhaal wordt doodsaai als het alleen maar over verliefde stelletjes gaat. De moeder die haar kind niet kan zien geeft dan een verfrissende en unieke draai aan het hoofddthema. Verderop in de blogpost volgt een uitwerking van dit voorbeeld.
De afzonderlijke subplots moeten ervoor zorgen dat zij gezamelijk de rode draad versterken. Juist door er op verschillende manieren naar te kijken of door te laten zien hoe de rode draad een conflict vormt. Niet voor de held, maar voor de meer algemene verhaallijn. Zoom als het ware uit. Kijk niet naar de persoonlijke heldengroei, maar meer naar het verhaal en wat dat als uitgangspunt of moraal mee wil geven. Of waar de held in enkele woorden (!) mee worstelt, dus zonder alle pieken en dalen die de heldenreis met zich meebrengt.

De rode draad die alles aan elkaar rijgt

Spreekwoordelijk gezien is de rode draad datgene wat door het hele verhaal terugkomt of te zien is. Dat klopt, maar als je het idee eraan toevoegt dat de rode draad ook zaken aan elkaar kan rijgen die anders los van elkaar (zouden) staan, kan je je verhaal daar heel veel mee verrijken. Zeker als het gaat om subplots. Als je de rode draad in een bepaalde mate of op een bepaalde manier in een subplot laat terugkomen, voelen ze niet zozeer als een plot dat er ook nog bijkomt, maar als een deel van het verhaal dat er logisch op aansluit.

Het plot dat erbij komt is zoiets als: het gaat hier over een verliefd stel, dus de rode draad is liefde. Dus in een subplot worden ook nog andere personages verliefd. Met die insteek werk je eerder het cliché geforceerde koppel in de hand.
Een subplot dat aansluit op de rode draad is zoiets als: Romeo en Julia worstelen met een liefde die onmogelijk wordt gemaakt. Dus in het subplot komt er een moeder voor die door allerlei omstandigheden haar kind zelden tot nooit kan zien. Merk hierbij een paar dingen op:
* Je moet de rode draad dus niet één op een kopiëren in een subplot. Je moet eerder kijken hoe je het thema dat de grondslag is voor de rode draad breder kan interpreteren.
* Als je het thema van de rode draad wat ruimer bekijkt, geeft dat meer mogelijkheden om de rode draad natuurlijker in het verhaal te verwerken. Dan ligt het er niet meer duimenndik bovenop en voorkom je ook clichés, zoals dat extra koppel.

Schrijf je subplots op

Om ervoor te zorgen dat je subplots aansluiten bij het hoofdplot, schrijf je ze eerst op. Probeer deze subplots te labelen met een bepaalde categorie. Denk aan:
– Het romantische subplot, waarin de superheld een oogje krijgt op een mooie vrouw
– Het financiële subplot, waarin de loterijwinnaar bedenkt wat die met de nieuwe rijkdom gaat doen. Of juist hoe je arme hoofdpersoon de eindjes aan elkaar knoopt.
– Het wraakverhaal, waarin je held nog een appeltje te schillen heeft met een oude vijand.

Zo zorg je ervoor dat de subplots hun eigen toon en verhaal behouden en niet dertien in een dozijn worden.

Verbind de subplots aan de rode draad

Kijk vervolgens of de subplots aansluiten bij het verhaalthema van de rode draad. In eerste instantie kan dat moeilijk lijken. Maar als je de juiste rode draad hebt gevonden, zou dat redelijk intuitief moeten gaan. Is dat niet zo, dan heb je meteen een aanwijzing dat je subplot waarschijnlijk niet bij de rode draad en daarbij ook niet bij het verhaal past.

Bovenstaansee subplots zouden allemaal kunnen passen bij ‘je plaats vinden in de wereld’, zodra je dat een beetje uitwerkt. ‘Omgaan met rouw’ werkt dan niet. Daarvoor zou het romantische subplot moeten wijken. Het wraakverhaal zou nog kunnen: je moet rouwen om het feit dat een vriend een vijand is geworden.

Heb je hulp nodig bij het schijven van je boek? Kijk dan eens in mijn webshop voor de mogelijkheden voor manuscriptredactie.

Foto door Immo Wegmann verkregen via Unsplash.