Een feelgood is vrolijk, niet al te ingewikkeld en heeft voor de spanningsboog nog een beetje drama. Maar dat betekent niet dat het verhaal weinig inhoud heeft of eenvoudig is om te schrijven. In deze serie leer je hoe je het meest haalt uit een ‘simpel’ genre en hoe je dat het nodige gewicht geeft. Deze week leer je over de behoefte aan rust die je vaak in het genre ziet.  

Maak je nergens druk om

In feelgood zie je vaak een decor voor dingen of levens waar stress niet lijkt te bestaan. Personages wonen in of verhuizen naar een idyllisch dorpje. Daar heeft iedereen beroepen die worden gezien als niet zo stressvol. Bloemisten, yogaleraren, schrijvers, kattenoppassers… Je zal in dit dorp geen aandelenhandelaar vinden. De bewoners staan boven dingen als status, geld, bezit en de ‘ratrace’. Zij hebben een leven waar veel mensen naar verlangen. Bovendien hebben ze vaak een bepaalde  wijsheid in pacht die normale stervelingen niet hebben.
‘Maak je gewoon nergens druk om’ lijkt het credo. Maar als schrijver moet jij je bij dit soort verhalen druk maken over het risico op overromantiseren.   

Niet alles gaat vanzelf in een feelgood  

Het feelgoodgenre heeft een plek of persoon nodig dat in zekere mate het geheel enigszins eenvoudig en vrolijk houdt, op dezelfde manier dat een romanceverhaal een verliefd stelletje nodig heeft. Zonder zou het genre niet aan de algemene verwachtingen van de lezers voldoen.  

Maar zodra je een bepaalde setting of een beroep gaat romantiseren, kom je op gevaarlijk terrein. Als je van een schrijver gaat beweren dat je personage zodra die maar in een huisje in Frankijk zit alle stress vanzelf wegvaagt…  Waarschijnlijk ben je zelf een schrijver: hoe vaak heb je wel niet met de handen in je haar gezeten als je versie vijf van hoofdstuk 1 schrijft? Dat is stress die de mooiste lavendelvelden in Frankrijk niet zouden wegnemen.  

Als je personages, hun dromen of de plaatsen waar ze leven je lezers meteen inspireert tot een carrièreswitch of emigratie, puur omwille van het idee dat er met dat beroep of geen stress meer bestaat of het leven ‘heerlijk langzaam’ is, gaat alles te veel vanzelf en ben je aan het overromantiseren.

Klein leest fijn

Je kan het idee van een ontspannen setting beter benaderen vanuit het idee ‘klein leest fijn.’
Als jouw personages de ‘grote boze wereld’  ontvluchtten, komen ze daarmee ook niet de grote problemen tegen. Denk dan aan iets als een miljoenenverlies bij een bedrijf of een schandaal bij de  liefdadigheidsinstelling. Want er zijn geen miljoenenbedrijven in niemandsland en in kleinere dorpen help je elkaar zonder tussenkomst van een liefdadigheidsinstelling.

Maar dat wil niet zeggen dat de relatief kleinere problemen zoals liefdesverdriet, ziekte of het verlies van een baan eenvoudig zijn. Die problemen brengen hun eigen uitdagingen met zich mee. Het is aan de feelgoodschrijver de taak om op een bijna intieme manier naar die gebeurtenissen te kijken. Klein leest fijn omdat je op die manier dicht bij de belevingen en gedachten van een personage kan blijven. Je kan  je concentreren op alléén dat liefdesverdriet van de held. Je hoeft je niet druk te maken of de rest van een bedrijf bij die miljoendeal ook ten onder gaat.

Maar dan moet je er wel voor zorgen dat die problemen in een feelgood voorkomen en ook als zodanig worden gezien. Dus als iets wat lastig is en waar personage met diens eigen vindingrijkheid een oplossing voor moet vinden. Dat zorgt voor een spanningsboog en een centraal conflict. Hoe ontspannen ze ook moeten lezen, zelfs een feelgood komt er niet mee weg om helemaal stressvrij te zijn voor de lezer en de personages in het boek.

Dit artikel verscheen eerder op Schrijven Online.

Heb je hulp nodig bij het schrijven van je boek? Kijk dan eens in mijn webshop.

Foto door Aleksandar Cvetanovic verkregen via Unsplash.

Een feelgood is vrolijk, niet al te ingewikkeld en heeft voor de spanningsboog nog een beetje drama. Maar dat betekent niet dat het verhaal weinig inhoud heeft of eenvoudig is om te schrijven. In deze serie leer je hoe je het meeste haalt uit een ‘simpel’ genre en hoe je dat het nodige gewicht geeft. Deze week leer je hoe je drama in een feelgood doseert en inzet. 

Hou het drama herkenbaar en klein

Feelgood leest makkelijk weg, omdat alles makkelijk te behappen is. Er zijn geen handvol plotlijnen of hiërarchieën van koninklijke families. De wens van de heldin in een feelgoodroman is eenvoudig samen te vatten: een weg vinden in een nieuwe levensfase, hobbels in een nieuwe relatie overwinnen of een kindje krijgen. Er zitten geen mitsen of maren achter deze wensen of conflicten. Het zijn worstelingen die de meeste mensen in het echte leven ook meemaken.
Houd je conflict dus relatief klein en overzichtelijk, als iets dat de meeste lezers herkennen. Zodra de wens van meet af aan klinkt als iets waarvoor je een extreme bolleboos, van blauw bloed of rijk voor moet zijn om uit te kunnen komen, dan is het voor een feelgood iets te hoog gegrepen. Je mag een heftige gebeurtenis toevoegen, zoals een huisbrand. Maar die moet er dan met kop en schouders bovenuit steken als het engste of ergste moment uit het verhaal. 

Hou de oplossing overzichtelijk 

Als je een conflict of drama voor je feelgood hebt bedacht, maak de oplossing dan overzichtelijk. Niet kinderlijk eenvoudig of clichématig voor de hand liggend, dat is iets anders.

Laat het idee dat je interessant of leuk moet schrijven even los en stel je voor dat je het conflict in het echte leven op moet lossen. Wat is dan een logisch stappenplan of een waarschijnlijke gang van zaken? Vat dat in maximaal vijf zinnen samen. Zo voorkom je een teveel aan drama, plottwisten of andere verhaallijnen. Dat houdt de feelgood lekker leesbaar.

Zodra je deze basis hebt bepaald, kijk je wat je kan doen om het verhaal alsnog wat meer inhoud te geven. Dan leest het toch nog met dat beetje extra drama dat een boek van het echte leven onderscheidt. 

Bijvoorbeeld:
Heldin heeft een vriendin die te verlegen is om haar liefde te verklaren aan haar leuke collega. Dus Heldin helpt haar wat assertiever te worden en voor koppelaarster te spelen. Alles gaat goed, tot Heldin zelf verliefd wordt en erachter komt dat ook zij moeite heeft de liefde te verklaren. 

Extra elementen om je verhaal wat meer kleur te geven, zijn dingen als:

• De vlam van Heldin spreekt een taal die zij niet kent
• Vriendin is verliefd op iemand die Heldin kent, maar hij laat zich door Heldin verleiden op date te gaan met Vriendin
• De kat van Heldin wordt ziek, zodat ze moet kiezen tussen zorgen voor haar kat en de morele steun aan Vriendin. 

Lees: ook deze elementen moeten relatief herkenbaar en eenvoudig zijn. Maar ze moeten ook genoeg bieden om je verhaal langere tijd een conflict en/of inhoud mee te geven. 

Denk aan de hartsvriendin

Hartsvriendinnen dienen in feelgoodromans enigszins clichématig een aantal doelen:

• Ze schieten Heldin te hulp
• Zie dienen als klankbord voor Heldin
• Ze roddelen onderling over waar Heldin nu toch weer mee bezig is. 

Leg niet te veel nadruk op deze rollen en schrijf die ook niet letterlijk zo uit, maar gebruik ze als houvast om te kijken of je verhaal nog voldoende drama of conflict heeft. Is er in het verhaal als geheel nog voldoende waar Heldin hulp bij nodig zou kunnen hebben? Oftewel: waar ze nog in kan groeien? Een klankbord geeft aan dat ze niet perfect is en voer voor roddels houdt de spanningsboog op peil. 

Hou het geheel ook hier herkenbaar en relatief eenvoudig voor een goede dramabalans in je feelgoodroman. 

Dit artikel verscheen eerder op Schrijven Online.

Een feelgood is vrolijk, niet al te ingewikkeld en heeft voor de spanningsboog nog een beetje drama. Maar dat betekent niet dat het verhaal weinig inhoud heeft of eenvoudig is om te schrijven. In deze serie leer je hoe je het meeste haalt uit een ‘simpel’ genre en hoe je dat het nodige gewicht geeft. Deze week: de altijd aanwezige kat. 

Geen feelgood zonder kat?

Menig kat prijkt op de voorkant of in de titel van een feelgoodroman. Bijna alsof een boek uit dat genre zonder kat geen bestaansrecht heeft. Het is niet zo gek dat dit huisdier zo vaak opduikt in boeken waarbij een relatief eenvoudig en prettig verhaal vooropstaat. Laten we eens kijken naar een aantal kenmerken of associaties van katten. Het zijn bijna symbolieken die als schrijftechniek worden ingezet. Als je dat weet, is het voor jouw feelgoodverhaal een kwestie van doseren. 
De rode draad van al deze punten is dat een kat geen mens is. Sla niet door in het idee dat een kat jouw menselijke hoofdpersonage begrijpt. Dat blokkeert je verhaal.  

Een kat komt op schoot zitten 

Katten in feelgoodromans zijn van het type dat lekker op de verwarming zit, een lekker zachte vacht heeft en verder zijn lekker luie leventje doorbrengt op de schoot van je hoofdpersonage om veel te knuffelen. Dat maakt hem dus een perfect medepersonage om troost bij te zoeken. En omdat een kat niet kan praten en dus geen oordeel heeft, maakt dat hem ook nog eens een goede luisteraar. 

De kat is daarmee een perfect personage om op een onschuldige en niet-dramatische manier de scherpe kantjes van het leven af te halen. Je hoeft daarbij niet eens de moeite te doen om complete achtergrondverhalen te hoeven verzinnen. Bij een dier zijn die nu eenmaal niet zo diepgaand als van een mens. 
Daar ligt ook de grens: laat je hoofdpersoon niet álle heil bij een kat zoeken. Verhalen zijn interessant om te lezen vanwege de menselijke grillen, de emotionele reis van een ander. Als je protagonist vervolgens geen menselijke tegenpool heeft om de menselijke ervaring bij te spiegelen, wordt het verhaal daar te oppervlakkig van.

Een kat doet zijn eigen ding 

Een kat heeft een schone kattenbak en eten nodig. Verder heb je er relatief weinig omkijken naar: je hoeft er niet dagelijks mee te wandelen. En als een kat geen zin heeft om te knuffelen, gebeurt dat niet. 
Kortom: een kat heeft jou niet vaak nodig en kan helemaal zijn eigen ding doen. Menig non-fictieboek gebruikt de kat als leermeester om te laten zien hoe je je eigen grenzen aan moet geven, je niet zo druk moet maken of je niets van anderen aan te trekken. 
In een feelgood vertaalt dat zich vaak naar: ‘was ik maar als Pluisje…’.
Maar Pluisje heeft nogal een luizenleventje. Geen baan, verantwoordelijkheden, het eten wordt opgediend en het huis schoongemaakt…
Als je te veel schrijft over hoe het zou zijn als kat, of de kat de hoofdpersoon maakt, is de kans groot dat je centrale conflict niet van de grond komt of geen noemenswaardige inhoud krijgt. Hoe ontspannen het ook is om een kat bij je te hebben, het verhaal moet nog wel een conflict hebben. 

De starende kat  

De feelgoodkat krijgt vaak een bepaalde wijsheid toebedeeld: Pluisje heeft álles door. Het hoofdpersonage staart de kat maar lang genoeg aan, omdat die zo’n ‘wijze blik’ heeft. In de bijna meditatieve staat die daarop volgt, volgt een eurekamoment. 
Een eurekamoment in een boek is riskant: het kan lezen als een deus ex machina. Verandering moet gebeuren aan de hand van iets dat je personage doet en aha-momenten moeten te herleiden zijn. Staren in de ogen van een kat is daarvoor te passief. 
Ook schuilt hier een gevaarlijke aanname. Wie zegt dat Pluisje aanmoedigde om bij die partner weg te gaan? In werkelijkheid droomde ze over een lekker visje…

Dit artikel verscheen eerder op Schrijven Online.

Foto door Tamara Stoffers verkregen via Unsplash.

Heb je hulp nodig bij het schrijven van je boek? Ik kan je helpen: kijk eens in mijn webshop.

Een feelgood is vrolijk, niet al te ingewikkeld en heeft voor de spanningsboog nog een beetje drama. Maar dat betekent niet dat het verhaal weinig inhoud heeft of eenvoudig is om te schrijven. In deze serie leer je hoe je het meest haalt uit een ‘simpel’ genre en hoe je dat het nodige gewicht geeft. Deze week: de gevaarlijk gezellige boekhandel. 

De clichématige gezellige boekhandel 

Talloze feelgoodromans spelen zich af in een knusse boekhandel. De tijd lijkt er stil te staan, de ingewikkelde alledaagse moeilijkheden gaan daar even aan je hoofdpersoon voorbij en er zijn verhalen te vinden. Inspiratie te over dus, zeker als het personeel van de winkel uiteindelijk nog een vriendschap of zelfs een romance met je heldin sluit.  

Maar dit clichébeeld van de boekhandel is helemaal niet zo effectief. Sterker nog, het is een goed voorbeeld van waarom het feelgoodgenre soms de slechte naam van ‘te simpel’ krijgt: er gebeurt niks wezenlijks in het verhaal. Je kan nog zulke mooie sfeeromschrijvingen aan de boekhandel geven en de knappe man achter de toonbank de mooiste en meest inspirerende citaten van de wereld laten opdreunen, als er geen wezenlijk plot in het verhaal is verweven, is zelfs de meest knusse boekhandel maar een triest decor voor een zielloos boek. Daarom is de gezellige boekhandel een gevaarlijk cliché. 

Waarom is ‘knus’ of ‘gezellig’ niet genoeg voor een boek?

De meeste lezers kiezen een feelgoodboek uit juist omdat ze weten wat ze kunnen verwachten; namelijk een positief boek met een happy ending. Je hoeft niet allerlei ingewikkelde alibi’s te onthouden, zoals bij een thriller, en de thema’s zijn eenvoudig genoeg om het verhaal te dragen. Ze hebben inhoud, maar verwachten niet van de lezer dat die na het boek te lezen een weloverwogen nieuwe mening vormt. 

Maar daardoor ontstaat een hardnekkig misverstand: niet veel hoeven nadenken staat gelijk aan weinig tot geen inhoud of beweging in het plot. 
En dat is waar de gezellige, knusse boekhandel als cliché zijn bestaansrecht aan ontleent. Als het maar knus is, hoef je zogenaamd niet na te denken. Gezelligheid is alles wat een boek nodig heeft om lekker in weg te duiken. Maar niets is minder waar: ieder verhaal heeft beweging en een wezenlijke invulling van een plot nodig. 

In het hoofd van de boekwinkelbezoeker

De hoofdpersonen in verhalen over gezellige boekwinkels zijn vaak introvert. Het verhaal heeft de boekenzaak als decor, maar het eigenlijke verhaal speelt zich vaak af in het hoofd van de protagonist. Je leest over wat die denkt, waar die van droomt, of waar die over piekert. In zekere mate is dat een prima manier om een personage te leren kennen. Maar als het boek voornamelijk gaat over wat een personage denkt, kan het echte verhaal niet op gang komen. 

Denk aan een bal. Je kan met de nodige aankleding best wat tekst vullen met wat iemand over die bal denkt en wat het daarmee kan of wil doen. Maar uiteindelijk zal die bal toch een keer moeten worden opgepakt om het buurmeisje mee te verrassen en zo een nieuwe vriendschap te sluiten. Dan heb je het verhaal van de vriendschap om verder over te schrijven. Als de bal eindeloos blijft liggen, komt er niets op gang en heb je geen echt verhaal. Daar is vroeg of laat een externe factor of een concrete actie voor nodig. 
De cliché boekenwinkel is daarom erg gevoelig voor een stilstaand verhaal. Als je protagonist er komt om niet gestoord te worden, dingen te overpeinzen en te fantaseren, dan mist die concrete actie en is hoofdstuk 1 vrijwel inwisselbaar voor hoofdstuk 4, 6 of 9. 

Hoe goed een feelgood de lezer ook moet laten voelen, onthoud: een goed gevoel is niet voldoende voor een boek. Daar heb je nog altijd ook nog een goed verhaal voor nodig. 

Heb je hulp nodig bij het schrijven van je boek? Kijk dan eens in mijn webshop.

Dit artikel verscheen eerder op Schrijven Online.
Foto door John Michael Thomson via Unsplash.